Warszawskie Stare Miasto

Zwiedzając Warszawę nie można pominąć jej serca, Starówki, znajdującej się od 1980 roku na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

(by mikemcholm)

Początki tego najstarszego osiedla Warszawy sięgają XIII wieku. Stare Miasto zostało założone prawdopodobniej przez Bolesława II obok zamku książąt mazowieckich (najstarszy element Zamku Królewskiego), nad rzeczką Kamionką, dopływem Wisły i zostało otoczone wałem ziemnym, który po trzech wiekach zastąpił mur obronny. Starówka położona była na szlaku handlowym wiodącym z Polski na Litwę i w mieście zamieszkali głównie bogaci kupcy. Centrum stanowił prostokątny plac otoczyły drewnianymi, wąskimi, niskimi i ze stromymi schodami kamieniczkami.

Dwa następne stulecia to okres pożarów i początki murowanych zabudowań, aż w końcu zakaz budowania drewnianych domów w pobliżu murów obronnych. Ówczesne miasto rozciągało się na powierzchni 10 ha, posiadało dwa place targowe, 12 ulic i około 170 domów. Kościół parafialny św. Jana stał się siedzibą wójta, jednoosobowego zarządcy miasta, do którego w połowie XIV wieku dołączyła Rada Miejska urzędująca w Ratuszu. Pod koniec XV wieku miasto liczyło prawie 5 tysięcy osób.

Ustanowienie Starej Warszawy przez księcia Janusza w 1413 roku swoją główną siedzibą przyniosło jej rozwój. Powstała podwójna linia murów, baszty, fosa. Wzniesiono kościół św. Marcina, szpital, łaźnię, więzień i powstały dwa cmentarze. Ogłoszenie Warszawy stolicą Polski przyniosło na Starówkę zbiorniki wody pitnej i drewniany system wodociągowy.  Nieustannie budowano nowe kamienice, zawsze w stylu obowiązującym w sztuce w danym czasie (gotyckim, renesansowym, barokowym).

(by mikemcholm)

W XVIII wieku najmożniejsi opuścili Stare Miasto i osiedlili się w nowych dzielnicach, a pozostawione kamienice uczynili czynszowymi. Zamieszkali w nich najbiedniejsi. Następny wiek to rozbiórka murów obronnych, Ratusza, niektórych sklepów i przebudowa Barbakanu.  Pierwsza połowa XX wieku to odbudowa zniszczonych w 90% podczas Powstania Warszawskiego kamienic na Starówce przez Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Przeszłości oraz powojenna odbudowa Starego Miasta przez Wydział Architektury Zabytkowej BOS-u.W pracach zabezpieczających, odgruzowujących oraz rekonstrukcyjnych brała udział także społeczność Warszawy. Za cel obrano przywrócenie świetności Starego Miasta z XVIII wieku zachowując jej układ przestrzenny z XII i XIII stulecia.

Dziś na warszawskiej Starówce możemy podziwiać m. in. Rynek z charakterystycznymi kamieniczkami i centralnie umieszczoną fontanną z Syrenką, Plac Zamkowy z Zamkiem Królewskim i Kolumną Zygmunta, Barbakan, oraz Katedrę św. Jana. Pomnik Małego Powstańca oraz tablice pamiątkowe przypomną nam o Powstaniu Warszawskim. A gdy poczujemy lekkie zmęczenie możemy odpocząć popijając kawę w jednej z licznych przytulnych kawiarenek.

Warszawskie Stare Miasto to miejsce niezwykle urokliwe, klimatycznym, wyjątkowe.